Dvorak, Colemak ve Q Klavye: Klavye Düzeni Değiştirmeye Değer mi?

Kısaca düzenler

• QWERTY (Q klavye) daktilo döneminden kalmadır ve dünyada en yaygın düzendir.
• Dvorak, 1936’da August Dvorak ve William Dealey tarafından patentlendi. Tüm sesli harfleri sol temel sıraya, en sık ünsüzleri sağa koyar; böylece yazının çoğu temel sırada, eller dönüşümlü çalışarak yapılır.
• Colemak, Shai Coleman tarafından 1 Ocak 2006’da yayımlandı. O da sık harfleri temel sıraya taşır ama Dvorak’tan çok daha az tuşu değiştirir; Z, X, C ve V yerinde kalır — kopyala, yapıştır ve geri al kısayolları değişmez.

Daha mı hızlılar?

Kendiliğinden değil. Dvorak’la rekorlar kırıldı — Guinness’in 50 dakikada 150 WPM ile listelediği Barbara Blackburn Dvorak kullanıyordu — ama dünyadaki hızlı yazanların çoğu QWERTY kullanıyor ve düzenleri karşılaştıran çalışmalar büyük, tutarlı bir hız farkı göstermedi. Dvorak ve Colemak’ın en net faydası parmakların daha az yol katetmesi; bazı insanlar bunu daha rahat buluyor.

İnsanları güvenilir biçimde hızlandıran şey ise 10 parmak yazmanın kendisi. 168.960 kişilik bir araştırmada, düzenden bağımsız olarak 9–10 parmak kullananlar belirgin şekilde daha hızlıydı.

Türkçe yazıyorsan: Q mu F mi?

Dvorak ve Colemak İngilizce harf sıklıklarına göre tasarlandı; Türkçe için pek bir şey kazandırmazlar. Türkçeye göre tasarlanmış düzen F klavyedir. Q ile F arasındaki farkları Q klavye mi F klavye mi? yazısında ayrıntılı anlattık; F klavye için ayrıca bir F klavye dersi var.

Kim değiştirmeyi düşünmeli?

• Zaten 10 parmak yazıyorsun, günde saatlerce yazıyorsun ve rahatlık sana kısa süreli hız kaybından daha önemli.
• Çoğunlukla kendi bilgisayarını kullanıyorsun; düzenler arasında sürekli geçiş yapmayacaksın.
• Öğrenme sürecinden keyif alıyorsun — eski hızına dönmen birkaç hafta sürebilir.

Kim muhtemelen değiştirmemeli?

• Henüz 10 parmak yazmıyorsan. Önce mevcut düzeninde 10 parmak öğren: kazanç çok daha büyük ve her klavyede işe yarar.
• Düzenini değiştiremediğin ortak ya da iş bilgisayarları kullanıyorsan.

Pratik öneri

Çoğu insan için en iyi yatırım aynı: elindeki düzende 10 parmak yazmayı öğren, sonra hız ve doğruluğu artır. Ücretsiz derslerle başla, ilerlemeni yazma testiyle ölç ve ortalama yazma hızı hesaplayıcısında nerede durduğunu gör.